27september

Excecutieve Functies

 

Om optimaal te kunnen functioneren heb je vaardigheden nodig die passen bij een veranderende wereld. De ene dag ga je naar je werk, de volgende dag werk je vanuit huis. Darwin zei het al; ‘alleen het organisme dat zich het beste kan aanpassen aan zijn omgeving, overleeft’. In onze wereld met informatie-overload, grote afleidingen als een mobiel, social media en verarming van echt contact zullen die mensen die in staat zijn om deze vaardigheden in te zetten verder komen, succesvoller zijn en gelukkiger.

‘The illiterate of the 21st century
will not be those
that cannot read or write,
but those that cannot
learn, unlearn and relearn.’


Alvin Toffler

Hieronder vind je de vaardigheden en daaronder de problemen bij gebrekkige vaardigheden.


Aandacht kunnen richten, vasthouden, verdelen en loslaten.

Vaak afgeleid worden. Niet zelf bepalen waar je je aandacht op richt, maar dat laten bepalen door prikkels uit je omgeving of uit jezelf. Moeite met het afmaken van taken. Blijven hangen in dingen die geen zin meer hebben en alleen maar negativiteit brengen (gedachten en gevoelens). Problemen met je aandacht richten, vasthouden en loslaten, kan leiden tot verslavingen omdat je je aandacht niet weg kunt dirigeren van verleidelijke dingen.

Het kunnen reguleren van emoties.

Snel van streek zijn. Kort lontje hebben. Angstig worden door kleine voorvalletjes. Blijven hangen in negatieve emoties. Woede-uitbarstingen hebben. Je niet over dingen heen kunnen zetten. Wisselvallig zijn in emoties.

Flexibel kunnen zijn als dingen veranderen.

Verandering als een aanval zien. Veel weerstand bij verandering voelen. Door blijven gaan met iets, ook al is het (gedeeltelijk) zinloos geworden. Rigide zijn. Moeite hebben met taken die een open eind hebben. Slechts één oplossing voor een probleem kunnen bedenken of geen oplossing.

Inhibitie

Het kunnen onderdrukken van ongewenst gedrag. Impulsief zijn. Ongepaste opmerkingen maken. Meteen op alle prikkels uit de omgeving reageren. Wettelijke sociaal en of financieel in de problemen komen. Niet nadenken over de gevolgen van acties.

Taken en zaken kunnen beginnen.

Dingen niet op tijd afhebben. Altijd maar zaken uitstellen. Alles op het laatste moment doen. Korte termijn plezier voor laten gaan op dingen die gedaan moeten worden.
Dingen kunnen organiseren.
Geen structuur hebben. Een rommelig bureau/omgeving hebben. Vaak dingen niet kunnen vinden. Dingen niet op een vaste plek leggen. Aan dingen beginnen zonder de juiste voorbereiding.

Dingen kunnen plannen.

Een groot doel niet in subdoelen kunnen opbreken. Niet weten wat het belangrijkste is om nu te doen. Doelen niet bereiken. Chaotisch overkomen. Zelf chaos ervaren. Moeite hebben met een dagindeling maken.

Jezelf kunnen monitoren.

Doelen niet bereiken. Niet weten wat je allemaal nog moet doen. Jezelf niet afvragen of geen eerlijk antwoord geven op de vraag ‘Hoe gaat het?’ Slordigheidsfouten maken. Vaak moe zijn. Dingen afraffelen.

Je werk geheugen kunnen gebruiken.

Vaak dingen vergeten die je nodig hebt. Deadlines vergeten. Moeite hebben met toepasssen van dingen die geleerd zijn. Vergeten wat je allemaal moet doen. Moeite hebben met het selecteren van de informatie die je nodig hebt. Aanwijzingen vergeten. Moeite hebben met het uitvoeren van verschillende taken.

Het kunnen vormen van een reëel zelfbeeld.

Jezelf overschatten. Jezelf onderschatten. Opscheppen. In de problemen komen omdat je niet kunt nakomen wat je zei te kunnen doen. Vaak teleurgesteld zijn. Vaak anderen de schuld geven als iets niet goed gaat, veel ‘ja-maar’- excuses gebruiken. Dingen te makkelijk inschatten. Moeite hebben met het stellen van realistische doelen. Nergens aan beginnen omdat je denkt dat je niks kunt.

Het vermogen tot theory of mind hebben.

Je niet kunnen verplaatsen in de gedachten en gevoelens van een ander. Over anderen heen walsen. Alleen uitgaan van je eigen gezichtspunt of gevoel. Niet snappen waarom mensen van streek zijn.

Prosociaal gedrag laten zien (het belang van anderen voor ogen houden).

Jezelf altijd het beste of het meeste toebedelen. Beslissingen nemen die jezelf ten goede komen maar anderen schade berokkenen. Kortetermijnwinst voor jezelf laten prevaleren boven langetermijnwinst voor anderen.

uit het boek van Margriet Sitskoorn 'Ik 2'

Posted in Hersenen en emoties.

Contact

mob: 0652-676795

e-mail: mail[at]maudvanderstruijk.nl

Praktijk te Epse (dorpje onder Deventer)