Gebrek aan autonomie geeft stress.

In de blog ‘zes dimensies van welbevinden’ schreef ik dat één van de zes dimensies autonomie is. In ons huidige informatietijdperk is het belangrijk dat we een grote mate van vrijheid hebben om zelf na te denken. Dit sluit mooi aan bij het boek ‘Semco-stijl’ van Ricardo Semler, de Braziliaanse ondernemer die zijn hele organisatie heeft veranderd van een strenge dictatoriale aansturing naar een autonome organisatie, waarin alle werknemers zelf verantwoordelijk zijn voor hun taken, budget, omgeving, kantine, salaris en materiaal.

Zijn filosofie is: ‘Gebruik je gezonde verstand’. Hij verwondert zich erover dat alle werknemers buiten hun werk verantwoordelijkheid dragen voor hun gezin, huis, auto en belastingen en zodra ze de deur van een organisatie binnenlopen niets zelf mogen beslissen. Ze zetten een handtekening voor een hypotheek van honderdduizenden euro’s maar mogen nog niet zelf beslissen over een project van tienduizend euro. Als je iemand voor je laat onderhandelen, moet je hem ook vertrouwen. Als je iemand op de wagen erop uitstuurt om mensen te redden dan moet je hem ook vertrouwen.

Nu zijn niet alle organisatie zo ver dat ze jouw autonomie bevorderen - ondanks dat autonomie een groot deel van jouw welbevinden betekent.
Hoe zorg je zelf voor meer autonomie?

  • Lef, moed en durf.
    Alle veranderingen starten met lef, moed en durf. Je zult je moeten uitspreken. Collega’s aan wie je moet verantwoorden uitleggen dat je dit heel goed zelf kunt beslissen; dat je als gebruiker van een tankautospuit heel goed mee kunt denken bij het kiezen van een nieuwe.
  • Stel een wedervraag.
    Als iemand je vraagt voor een antwoord, oplossing of beslissing stel je een wedervraag. ‘Wat denk je zelf. Wat zegt je gezonde verstand. Wat zou je doen als het jouw bedrijf was’.
  • Breng alleen nog voorstellen.
    Je stelt geen vragen meer. Bedenk eerst zelf wat je zou doen, wat je zelf zou kiezen en voor welke oplossing je zou gaan voor je dit met andere bespreekt. Houd een open-mind in je gesprekken, anderen kunnen leerzame aanvullingen en inzichten hebben.
  • 100 manieren.
    Onthoud er zijn honderd manieren om iets aan te pakken of op te lossen en jouw manier is er één. Jouw manier is anders maar niet minder correct. Als iemand zegt: ‘Ik zou het zo doen’. Is dat nog steeds 1 van de 100 manieren.
  • Vind je eigen stijl.
    Mijn manier past niet bij iedereen, jouw manier niet bij mij. De kracht van de menselijke diversiteit is toch dat we op verschillende manieren van a naar b komen. Als je 4 teams een CoPi oefening laat draaien, ga je 4 verschillende manieren van probleem oplossing zien.
  • Schijnbare onveiligheid.
    Binnen Nederlandse organisaties is onze onveiligheid een hersenschim. We denken dat onze leidinggevende onze vrijheid bepaalt. Maar deze kun je zelf creëren. Veel van ons gevoel dat het niet veilig genoeg is om je uit te spreken, je mening te geven of autonoom te zijn is een gedachte.
  • Denk aan anderen.
    Autonomie is een balans tussen onafhankelijk zijn en je afhankelijkheid van anderen. Je leeft niet op een eiland waar je alles maar kunt doen wat je wilt. Je leeft in een gemeenschap waar je in relatie bent met elkaar en ecologisch (goed voor jezelf, goed voor de ander en goed voor jullie omgeving) verantwoordelijk bent.
  • Wat zijn jouw waarden?
    Weet wat je waarden zijn, dan kun je gemakkelijker vanuit je waarden gedreven worden. Waarden zijn een innerlijke kracht die vertegenwoordigen wat jij bent en belangrijk vindt.
  1. Kies uit de lijst 3 waarden.
  2. Bedenkt hoe deze waarden terugkomen in je handelen op je werk en in privé-situaties.
  3. Zorg dat deze 3 waarden terugkomen in je besluiten en oplossingen van problemen. Dit helpt je om dichter bij jouw vorm van autonomie te blijven. Deze innerlijke kracht maakt het je gemakkelijker om jezelf meer te laten zien.

 

Aanwezigheid
Aanzien
Actief zijn (doen)
Afwisseling
Alertheid
Assertiviteit
Attentheid
Authenticiteit
Autonomie
Avontuur
Bedachtzaamheid
Bedrevenheid
Bedrijvigheid
Befaamdheid
Begrip
Behoedzaamheid
Behoudendheid
Behulpzaamheid
Bekendheid
Bekoorlijkheid
Bekwaamheid
Beleefdheid
Beleving
Bereidwilligheid
Bescheidenheid
Beschaafdheid
Beschikbaarheid
Besluitvaardigheid
Betrokkenheid
Betrouwbaarheid
Bevlogenheid
Bijdrage
Blijdschap
Bondigheid
Buigzaamheid
Charisma
Chic
Competitie
Concentratie
Confidentialiteit
Consideratie
Controle
Coöperatie
Correctheid
Creativiteit
Daadkracht
Dankbaarheid
Dapperheid
Degelijkheid
Democratie
Deskundigheid
Dienstbaarheid
Diepzinnigheid
Diplomatie
Directheid
Discipline
Distinctie
Doelgerichtheid
Doelmatigheid
Duidelijkheid
Dynamiek
Educatie
Eensgezindheid
Eenstemmigheid
Eenvoud
Eer
Eerlijkheid
Effectiviteit
Efficiency
Elegantie
Empathie
Engagement
Enthousiasme
Erkenning
Ernst
Esthetiek
Evenwicht
Expressiviteit
Fatsoen
Feitelijkheid
Felheid
Fijngevoeligheid
Flexibiliteit
Flinkheid
Gastvrijheid
Gedecideerdheid
Gedegenheid
Gedrevenheid
Geduld
Geestdrift
Geestigheid
Geheimhouding
Gehoorzaamheid
Geleidelijkheid
Gelijkwaardigheid
Geloofwaardigheid
Geluk
Gematigdheid
Gemeenschappelijkheid
Genegenheid
Generositeit
Genialiteit
Genot
Genuanceerdheid
Gereserveerdheid
Gevatheid
Gevoeligheid
Gewetensvol
Gezelligheid
Gezondheid
Godzaligheid
Goedheid
Goedkeuring
Grondigheid
Grootmoedigheid
Gulheid
Handigheid
Harmonie
Hartstocht
Heerlijkheid
Helderheid
Hevigheid
Hiërarchie
Hoffelijkheid
Hoop
Hulpvaardigheid
Humor
Idealisme
Inbreng
Ingetogenheid
Innovatie
Integriteit
Intensiteit
Invoelendheid
Inzicht
Juistheid
Kalmte
Kameraadschap
Kennis
Klaarheid
Klasse
Kracht
Kwaliteit
Leefbaarheid
Liefdadigheid
Liefelijkheid
Liefde
Lof
Loyaliteit
Luchthartigheid
Macht
Matigheid
Mededogen
Menselijkheid
Mensgerichtheid
Menswaardigheid
Milieubewustheid
Moed
Natuurbehoud
Nauwgezetheid
Nauwkeurigheid
Nederigheid
Netheid
Nieuwsgierigheid
Nuchterheid
Nut
Onafhankelijkheid
Onbaatzuchtigheid
Ondernemerschap
Onpartijdigheid
Ontplooiing
Ontspanning
Ontvankelijkheid
Openhartigheid
Openheid
Opgewektheid
Oplettendheid
Oprechtheid
Optimisme
Ordelijkheid
Participatie
Passiviteit
Patriottisme
Pittigheid
Plezier
Plichtsbetrachting
Positiviteit
Pragmatisme
Prestatiegerichtheid
Privacy
Pro-activiteit
Professionaliteit
Publieke verantwoordelijkheid
Punctualiteit
Rechtvaardigheid
Redelijkheid
Relativisme
Resoluutheid
Respect
Robuustheid
Roem
Ruimdenkendheid
Rust
Saamhorigheid
Samenwerking
Schoonheid
Serieusheid
Sierlijkheid
Snelheid
Soberheid
Solidariteit
Souplesse
Spaarzaamheid
Spontaniteit
Sportiviteit
Stabiliteit
Standvastigheid
Stelligheid
Stijl
Stiptheid
Strengheid
Structuur
Synergie
Tact
Terughoudendheid
Tevredenheid
Tijdloosheid
Toegankelijkheid
Toegeeflijkheid
Toegenegenheid
Toewijding
Tolerantie
Traditie
Transparantie
Trouw
Tucht
Uitdagen
Uiterlijk
Uitgelatenheid
Uitmuntendheid
Uniformiteit
Vaderlandsliefde
Vakmanschap
Vastberadenheid
Vasthoudendheid
Veelzijdigheid
Veiligheid
Verandering
Verantwoordelijkheid
Verbaasdheid
Verbinding
Verbondenheid
Verdraagzaamheid
Verfijning
Vergevingsgezindheid
Verknochtheid
Vermaak
Vernieuwing
Verrassing
Verstandigheid
Vertrouwen
Verwennen
Verwondering
Verworvenheid
Vlijt
Voldoening
Volgzaamheid
Volharding
Vooruitstrevendheid
Vrede
Vriendelijkheid
Vriendschap
Vrijgevigheid
Vrijheid
Vrolijkheid
Waardering
Waardigheid
Waarheid
Welbehagen
Welgemanierdheid
Welvaart (immateriële/materiële)
Welvoeglijkheid
Welwillendheid
Werkelijkheidszin
Wijsheid
IJverigheid
Zachtheid
Zachtmoedigheid
Zakelijkheid
Zekerheid
Zelfbepaling
Zelfbeheersing
Zelfbehoud
Zelfbeschikking
Zelfbewustheid
Zelfcontrole
Zelfontplooiing
Zelfrealisatie
Zelfredzaamheid
Zelfstandigheid`
Zelfverwerkelijking
Zelfverwezenlijking
Zelfverzekerdheid
Zelf-zijn
Zelfzorg
Zingeving
Zorgeloosheid
Zorgvuldigheid
Zorgzaamheid